​ETPC: Litwa dopuściła się dyskryminacji wobec dwóch mężczyzn ze względu na ich orientację seksualną

W styczniu ETPC wydał wyrok w sprawie Pijus Beizaras i Mangirdas Levickas przeciwko Litwie. Trybunał uznał, że odmawiając zbadania mowy nienawiści, litewskie władze dopuściły się wobec dwóch mężczyzn dyskryminacji ze względu na orientację seksualną.

W 2014 r. dwóch mężczyzn opublikowało w mediach społecznościowych zdjęcie swojego pocałunku. Zdjęcie wywołało falę homofobicznych komentarzy, które miały na celu wzbudzanie nienawiści. Mężczyźni postanowili skontaktować się z Litewską Ligą Gejów (LGL), która przekazała sprawę do Prokuratury Generalnej.

Artykuł 170 kodeksu karnego Republiki Litewskiej zabrania podżegania do nienawiści lub dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. LGL twierdzi, że w związku ze zdjęciem odnotowała w mediach społecznościowych 31 incydentów o charakterze kryminalnym.

Prokurator Generalny nie stawia zarzutów

Prokuratura Generalna nie wszczęła wstępnego postępowania w tej sprawie. Decyzja została zaskarżona, ale sąd również orzekł, że dochodzenie nie będzie potrzebne. Sąd Najwyższy Litwy stwierdził później, że „większość Litwinów ceni tradycyjne wartości rodzinne. Artykuł 38 Konstytucji stanowi, że podstawą społeczeństwa i państwa jest rodzina; państwo chroni i otacza opieką rodzinę, macierzyństwo, ojcostwo oraz dzieciństwo; małżeństwo jest wynikiem wolnej woli mężczyzny i kobiety, […] w tym przypadku osoba publikująca zdjęcie dwóch całujących się mężczyzn powinna i musiała wiedzieć, że takie ekscentryczne zachowanie z pewnością nie pomoże członkom społeczeństwa o różnych punktach widzenia we wzajemnym zrozumieniu i tolerancji”.

LGL zwraca się do ETPC w imieniu dwóch mężczyzn

Skarżący twierdzili, że brak działania Litwy w sprawie dyskryminacji ze względu na orientację seksualną stanowił naruszenie prawa skarżących do poszanowania życia prywatnego, a także ich prawo do skutecznego środka prawnego. LGL zaproponowała rozpatrzenie wniosku w związku z ogólnym zakazem wszelkich form dyskryminacji zawartym w konwencji. W 2017 r. ETPC postanowił zbadać sprawę, znaną później jako Pijus Beizaras i Mangirdas Levickas przeciwko Litwie.

W styczniu 2020 r. sąd orzekł, że Litwa, odmawiając zbadania skarg skarżących dotyczących mowy nienawiści w mediach społecznościowych, dopuściła się dyskryminacji ze względu na ich orientację seksualną. Sąd nakazał, aby Litwa wypłaciła każdemu ze skarżących 5 tys. euro odszkodowania niemajątkowego oraz dodatkowo 5 tys. euro dla obu skarżących łącznie na pokrycie kosztów postępowania sądowego. ETPC orzekł, że od tych kwot naliczane będą proste odsetki według stawki równej krańcowej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego, powiększonej o trzy punkty procentowe.