Reforma hiszpańskiej procedury karnej narusza prawa podstawowe

Rząd kontynuuje swój plan pozostawienia ludzi #BezSprawiedliwości, proponując reformę kodeksu postępowania karnego, która nie przewiduje ochrony przed torturami, za to zezwala ministrowi spraw wewnętrznych na przechwytywanie prywatnych połączeń.

Organizacje Rights International Spain wraz z Coordinadora para la Prevención y Denuncia de la Tortura (sieć utworzona przez 41 hiszpańskich organizacji pozarządowych działających na rzecz zapobiegania torturom) wystosowały apel do komisarza praw człowieka Rady Europy, specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. tortur oraz specjalnego sprawozdawcy ds. walki z terroryzmem i praw człowieka, w którym wskazują na wyzwania dla praw człowieka, jakie stawia reforma kodeksu postępowania karnego, zaproponowana przez nowego ministra sprawiedliwości.

Organizacje pozarządowe twierdzą, że rząd nie wykorzystuje okazji na wprowadzenie do kodeksu szeregu środków przeciwko stosowaniu tortur i innym policyjnym nadużyciom, do których dochodzi podczas zatrzymań. Brak takich działań jest sprzeczny z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który kilkukrotnie orzekał przeciwko Hiszpanii z powodu niewykonania przez kraj swoich obowiązków związanych z zakazem tortur. Wiele instytucji związanych z prawami człowieka wykazało, że każda osoba pozbawiona wolności powinna mieć prawo do bycia zbadanym przez wybranego przez siebie lekarza, wszystkie policyjne przesłuchania powinny być filmowane a same przesłuchania oraz rewizje powinny spełniać szereg wymagań. Jednakże, zaproponowana reforma kodeksu postępowania karnego nie wprowadza żadnych z tych zaleceń.

Ograniczone prawa

Ponadto, reforma będzie nadal umożliwiać przetrzymywanie w pełnej izolacji przez okres do 13 dni, w trakcie których wiele praw jest ograniczanych: osoby przetrzymywane nie mają prawa do wyznaczenia wybranego przez siebie prawnika, nie mogą być badane przez wybranego przez siebie lekarza, nie mają prawa do prywatnego spotkania z adwokatem, nie mają dostępu do policyjnych akt (czyli do zarzutów wobec nich i okoliczności faktycznych sprawy), a także nie mogą skontaktować się się z krewnymi, by poinformować ich o zatrzymaniu. Międzynarodowe organy praw człowieka podkreślały, że przetrzymywanie w pełnej izolacji powinno zostać zniesione, biorąc pod uwagę fakt, że ludzie przetrzymywani w pełnej izolacji są bardziej narażeni na tortury lub poddani innym policyjnym nadużyciom.

W wystosowanym apelu podkreślono także inny niepokojący aspekt reformy: w razie jej przyjęcia, minister spraw wewnętrznych będzie uprawniony do przechwytywania prywatnych połączeń danej osoby bez zezwolenia sędziego przez okres do 24 godzin. Maksymalny okres, podczas którego połączenia mogą być przechwytywane na mocy nakazu sądowego jest także nadmiernie długi - wynosi w sumie dwa lata. Zdaniem organizacji, “przepisy te są nieproporcjonalne i będą miały wpływ nie tylko na prawa podstawowe jednostek; patrząc szerzej, podważą samą zasadą rządów prawa”.