Rząd Węgier przejął kontrolę nad Trybunałem Konstytucyjnym

Z badań węgierskich organizacji pozarządowych wynika, że przy mianowaniu sędziów do Trybunału Konstytucyjnego, węgierski rząd zapewnił sobie przychylność tego organu.

W węgierskim Trybunale Konstytucyjnym zasiadają sędziowie wspierający interesy rządu. Poprzez mianowanie nowych sędziów, zmienianie zasad i powiększanie rozmiaru składu orzekającego, rządzącej partii Fidesz udało się przekształcić Trybunał Konstytucyjny w lojalny organ, oddalając go znacznie od roli niezależnej i prawdziwej przeciwwagi dla władzy rządowej, jaką zwykł pełnić.

Trzy węgierskie organizacje pozarządowe - Eötvös Károly Institute, Węgierski Komitet Helsiński i Węgierski Związek Swobód Obywatelskic h - zbadali 23 sprawy o wysokiej randze, z których 10 zostało rozpatrzonych przed nominacją sędziów przez Fidesz, a 13 - po. Orzeczenia we wszystkich 10 sprawach przed rządową nominacją były w sprzeczności z interesami rządu, jednak gdy tylko prorządowi sędziowie utworzyli większość w składzie orzekającym, nierównowaga stała się jasna - w 10 sprawach na 13 orzekano na korzyść rządu.

Niektórzy sędziowie popierali rząd we wszystkich sprawach. Sędziowie Egon Dienes-Oehm, Béla Pokol i Mária Szívós niemal zawsze głosowali na korzyść rządu, nawet przed mianowaniem nowych sędziów przez Fidesz.

Jak do tego doszło? Większością dwóch trzecich głosów, parlament wprowadził trzy poprawki do przepisów o składzie Trybunału Konstytucyjnego:

  • Zgodnie z poprzednio obowiązującymi zasadami powoływania sędziów, rządząca większość mogła nominować sędziego do Trybunału tylko wraz z opozycją. Zasada ta jednakże została zmieniona w 2010 roku, zezwalając większości na wskazanie nowych członków TK samodzielnie.
  • W 2011 roku, liczba sędziów Trybunału została podniesiona z 11 do 15.
  • W 2012 i 2013 roku, kadencja sędziowska została wydłużona z 9 do 12 lat, zniesiono także granicę wiekową (70 lat).

W rezultacie, 11 z 15 sędziów Trybunału zostało powołanych przez koalicję Fidesz-KDNP (Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa) bez żadnych negocjacji z opozycją.

Oprócz opisanych powyżej zmian, badania organizacji pozarządowych objęły także profile poszczególnych sędziów. Organizacje poprosiły każdego z sędziów Trybunału o opinie na temat procesu sądowego i jego związku z demokracją, wyborami, demokratycznymi debatami, rozdziałem władzy i gwarancjami niezależności. Analizy przedstawiają szczegółowo charakterystykę podejmowania decyzji przez każdego z sędziów. Tabele podsumowujące pomagają także lepiej zrozumieć rozpatrywane sprawy i praktykę sądową.