​Chorwaccy dziennikarze protestują przeciwko zastraszaniu i prześladowaniu

W sobotę, 2 marca, Stowarzyszenie Dziennikarzy Chorwackich weźmie udział w proteście w sprawie wolności dziennikarskiej, zorganizowanym pod hasłem "Przejęliście media, dziennikarstwa nie oddamy!"

Organizatorem protestu jest Stowarzyszenie Dziennikarzy Chorwackich (HND), którego członkowie chcą walczyć z ogromną liczbą pozwów skierowanych przeciwko dziennikarzom i mediom oraz z naciskami, zarówno politycznymi, jak i tymi ze strony reklamodawców. Stowarzyszenie chce także przeciwdziałać naruszaniu standardów zawodowych oraz sprzeciwić się nieprzestrzeganiu przepisów medialnych i brakowi poważnej polityki medialnej.

Chorwaccy dziennikarze karani grzywną i zastraszani

Obecnie w chorwackich sądach toczy się co najmniej 1160 postępowań sądowych przeciwko dziennikarzom i mediom. Sprawy dotyczą zbrodni przeciwko godności i reputacji, a kwota roszczeń przekracza kilka milionów kun. Chorwackie radio i telewizja (HRT), które teoretycznie jest nadawcą publicznym i finansowane jest z budżetu państwa i obowiązkowej subskrypcji, pozywa 36 dziennikarzy oraz media i żąda ponad 2,2 mln kun za poniesione szkody.

Kodeks karny stanowi, że na dziennikarzy można nakładać grzywnę w wysokości całego rocznego wynagrodzenia, nawet za publikowanie dokładnych i prawdziwych informacji. Postępowania karne są często wykorzystywane jako narzędzie, które ma zastraszyć dziennikarzy i dać im do zrozumienia, że nie mogą się zajmować pewnymi tematami.

Ponadto, wewnętrzne przepisy dotyczące mediów zabraniają dziennikarzom publicznie mówić o presji i ograniczeniach wolności dziennikarskiej, jeżeli nie uzyskali na to wcześniej zgody przełożonych. Tego typu regulacje są sprzeczne z konstytucją.

Politycy opozycji, społeczeństwo obywatelskie i celebryci okazują swoje wsparcie

Według HND w ciągu ostatnich 10 lat ponad połowa chorwackich dziennikarzy straciła pracę. Stowarzyszenie ostrzega, że trzy lata temu zniesiono jedyne instytucjonalne wsparcie dla organizacji non-profit, co pozostawiło bez pracy około 200 dziennikarzy. Sytuacja osób, które zostały nie jest stabilna.

W świetle tych poważnych obaw, przed protestem HND zażądało, aby:

  1. Zaprzestano stosowania procesów sądowych jako sposobu zastraszenia dziennikarzy.
  2. Zapewniono ochronę dziennikarzom, którzy publicznie informują o presji, na którą są narażeni.
  3. Zapewniono odpolitycznienie Rady ds. Mediów Elektronicznych.
  4. Usunięto kierownictwo HRT i zmieniono ustawę o HRT.
  5. Zapewniono wdrożenie ustawy medialnej i statutu mediów.
  6. Nie pozwolono lokalnej policji na szykanowanie mediów.
  7. Aresztowano i oskarżono osoby, które atakują dziennikarzy.
  8. Zachęcano do publicznego wsparcia wysokiej jakości dziennikarstwa.

Wiele osób publicznych, organizacji i grup politycznych wsparło walkę o ochronę chorwackich dziennikarzy. W dniu 18 lutego rozpoczęto bojkot HRT. Protest został zorganizowany przez 30 organizacji społeczeństwa obywatelskiego, do których następnie dołączyli celebryci i partie polityczne.