Hebben geëvacueerden uit Oekraïne een toekomst in Polen?

Oekraïnse burgers van Poolse afkomst uit de Donbass zijn geëvacueerd naar Polen. De vraag is of er daar een toekomst voor hen is weggelegd.

Op 13 januari werden 178 Oekraïnse burgers van Poolse afkomst die in de conflictgebieden in Oekraïne wonen, geëvacueerd naar het militair vliegveld Malbork in Polen. Op dit moment verblijven zij voor hooguit zes maanden in twee opvangcentra in de noordoostelijke provincie Warmië-Mazurië. Daar krijgen zij taal- en inburgeringcursussen aangeboden om hun verblijf in Polen te vergemakkelijken. Toch bestaat er geen duidelijkheid over hun toekomst.

‘‘Bescherming bieden aan degenen die gevaar lopen en in het conflictgebied in Oekraïne wonen, is een positieve stap’’, zegt advocaat bij de Helsinki Foundation for Human Rights (HFHR) Jacek Białas. ‘‘Maar het is de vraag of het evacuatieprogramma de geëvacueerden de kans geeft een onafhankelijk bestaan op te bouwen in Polen. Onze ervaring met buitenlanders leert namelijk dat in veel gevallen zes maanden veel te kort is om de basis van de Poolse taal te leren en om te gaan met een buitenlandse omgeving’’, gaat Białas verder.

De geëvacueerden worden opgevangen in een gebied met hoge werkloosheid, wat niet bijdraagt aan hun kansen om een bron van inkomsten te vinden en te integreren in de Poolse samenleving. De minister van Binnenlandse Zaken, Teresa Piotrowska, heeft lokale overheidsvertegenwoordigers, instellingen, ngo’s en individuen opgeroepen om de Polen uit de Donbass te steunen. En dat is hard nodig want over zes maanden komt er een einde aan de EU-subsidie voor ngo’s die rechtsbijstand verlenen aan buitenlanders en het nog altijd onbekend is of er voor deze organisaties tegen die tijd alternatieve bronnen van inkomsten zullen zijn.

Waar de Poolse autoriteiten actief bescherming bieden aan mensen van Poolse afkomst, weigeren zij dit te doen voor andere Oekraïnse burgers die de oorlog of door Rusland geannexeerde gebieden ontvluchten (bijvoorbeeld Krim-Tataren). Van deze mensen wordt geëist dat zij Polen verlaten. Weigeringsbesluiten worden gerechtvaardigd door de mogelijkheid van een veilig verblijf in een ander deel van Oekraïne. Volgens de HFHR leidt de gecompliceerde situatie in dat land er echter toe dat niet iedereen deze mogelijkheid gegeven is.

De ngo heeft de minister van Binnenlandse Zaken verzocht om een menselijke behandeling te verzekeren aan alle uit Oekraïne gevluchte personen, ongeacht hun etniciteit.