Rights International Spain brengt VN op de hoogte van mensenrechtensituatie

Met het oog op de periodieke beoordeling van Spanje door de VN-Mensenrechtenraad begin volgende maand, presenteert Rights International Spain zijn schaduwrapport over de mensenrechtensituatie in het land.

Op 7 en 8 juli zal Spanje in Genève worden onderworpen aan een periodieke beoordeling van de VN-Mensenrechtenraad, een orgaan dat toeziet op de correcte naleving van het Internationale Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.

Vorig jaar heeft Rights International Spain (RIS) bijgedragen aan de vragen die Spanje volgende maand zullen worden gesteld. In de definitieve lijst met vragen komen de meeste door RIS aangekaarte kwesties naar voren. Een schaduwrapport van de ngo zal van pas komen ten aanzien van de onderwerpen waar Spanje er in zijn eigen documenten het zwijgen toe doet.

Tekortkomingen in strijd tegen discriminatie op basis van ras en etniciteit

In het schaduwrapport wordt het gebrek aan een daadwerkelijk onafhankelijke instantie die belast is met het onderzoeken, berechten en bestraffen van gevallen van discriminatie op basis van ras en etniciteit, aan de kaak gesteld. Daarnaast wordt gewag gemaakt van hardnekkige politiegewoonten die discriminatoir zijn, met name etnisch profileren bij het aanhouden van personen, ook al wordt officieel ontkend dat dit voorkomt. Het rapport gaat ook in op de intimidatie van activisten die het optreden van de politie in de gaten houden.

Uitstaande financiële verplichtingen in de strijd tegen marteling

Het rapport wijst op de uitstaande financiële verplichtingen (die in veel gevallen ver terug in de tijd gaan) aan slachtoffers van marteling en misbruik in Spanje en herinnert aan de concluderende opmerkingen van het VN-Comité tegen foltering naar aanleiding van zijn meest recente beoordeling.

Belemmeringen van seksuele en reproductieve rechten

Het schaduwrapport waarschuwt dat door een hervorming waar momenteel aan wordt gewerkt, de rechten van meisjes tussen de 16 en 18 die abortus willen plegen zonder toestemming van hun ouders, op het spel worden gezet, zelfs in die gevallen waarin de huidige wetgeving minderjarigen het recht geeft om zonder kennisgeving aan ouders of voogden een zwangerschap te onderbreken, bijvoorbeeld als er sprake is van gezinsgeweld.

Slachtoffers Franco-regime niet gecompenseerd

Ten aanzien van de internationale verplichtingen van Spanje om slachtoffers van de Spaanse burgeroorlog en het daaropvolgende regime van Franco tegemoet te komen, informeert het schaduwrapport de VN-Raad over het feit dat er niets is ondernomen om de maatregelen die waren aangemerkt in de concluderende opmerkingen van de periodieke beoordeling van 2008, in de praktijk te brengen.

Rechten van migranten geschonden

De Raad wordt in het schaduwrapport geïnformeerd over de ‘legalisering’ van de uitzetting van migranten die pas net de grens zijn overgestoken, wat, ongeacht hun status, afbreuk doet aan veel van hun rechten. De Raad wordt aangemoedigd om Spanje op te roepen niet alleen af te rekenen met mensenrechtenschendingen in asielzoekerscentra, maar nog een stap verder te gaan en geheel en al een einde te maken aan de preventieve opsluiting van migranten zonder papieren die nergens van worden verdacht.

Veronachtzaamde rechten en vrijheden in de strijd tegen terrorisme

RIS wijst de VN-Raad in zijn rapport op het feit dat veel van de maatregelen die zijn genomen in naam van de strijd tegen terrorisme (hervormingen van het Wetboek van Strafrecht, de voorgestelde wet op de nationale veiligheid en het Strategisch plan tegen gewelddadige radicalisering) een gevaar vormen voor mensenrechten en burgerlijke vrijheden.

Privacy in het geding

Ten aanzien van het privéleven van burgers wordt de Raad over twee maatregelen op de hoogte gebracht. Ten eerste hebben rechters in Spanje nu de bevoegdheid om opnamen te maken van gesproken communicatie (zo mogen er opnamen worden gemaakt in het huis van iemand naar wie onderzoek wordt gedaan). Ten tweede is een computersysteem voor profielen van terreurverdachten aangekondigd. Met dit systeem kunnen e-mails, telefoongesprekken en zelfs medische dossiers worden geanalyseerd.

Moeilijke toegang tot de rechter

Het rapport stelt dat de toepassing van gerechtskosten discriminatie in de hand werkt en met de hervorming van de wet op rechtsbijstand minder mensen aanspraak kunnen maken op de diensten van het Openbaar Ministerie. Het gebrek aan financiering van justitie zorgt voor grote vertragingen in de afhandeling van rechtszaken en verzwakt de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

Muilkorfwetten

Tenslotte veroordeelt het rapport de recente hervormingen van het Wetboek van Strafrecht en de strafbaarstelling van vreedzaam protest (en dus de vrijheid van meningsuiting, informatie en vereniging), zoals vastgelegd in de nieuwe wet op de burgerveiligheid.