Vrouwen horen in de ... Wacht eens even...

Autoritaire populisten gebruiken subtiele taal en wetswijzigingen om de rol van vrouwen in de maatschappij te betwisten. Om dit te veranderen, is het vereist dat mannen en vrouwen samenkomen om een eerlijkere en rechtvaardigere maatschappij te creëren.

Populistische autoritaire regeringen zijn eigenlijk een van de grootste bedreigingen voor vrouwen, deels omdat hun platforms inherent tegen de belangen van vrouwen zijn, en omdat vrouwen desondanks nog steeds in absurde aantallen hun stemmen uitbrengen voor deze autoritaire populisten. In Duitsland steunde ongeveer 9 procent van alle vrouwelijke kiezers de extreem-rechtse AfD, die openlijk traditionele genderrollen stimuleert en immigratie gebruikt om angst te zaaien. In Polen stemden meer vrouwen dan mannen voor de rechtse partij PiS (Wet en Rechtvaardigheid) in de verkiezing van het land in 2015.

Een hoofdthema van "Hoe overleef ik een autoritaire regime?" is de noodzaak om door onzin heen te kijken. Dit geldt met name als het gaat om de rol van vrouwen en het gezin op populistische autoritaire platforms. We worden tegen onze wil onzin gevoerd over hoe buitenlanders en buitenstaanders (LGBTI, minderheden en je voelt 'm al aankomen: vrouwen) de cultuur en traditionele waarden van het land bedreigen. Hier is niets van waar, maar als we het laten dicteren hoe we stemmen, krijgen we niet een overheid die ons veiliger maakt. Wat we wel krijgen zijn triviale acties op het gebied van veiligheid - ze kunnen bijvoorbeeld een muur of hek bouwen - en veel actie om de rol van vrouwen in de samenleving te verminderen en 'traditionele waarden' aan te moedigen.

Vrouwen onder controle houden

Autoritaire populisten gebruiken wetgevende actie (of inactie) om de rechten van vrouwen en hun toegang tot werk te beperken. Dit is misschien het meest zichtbaar in pogingen om abortus illegaal of moeilijker te maken - in Polen hebben we een hernieuwde inspanning gezien, gedreven door de regering en de kerk, om de reproductieve rechten in de afgelopen twee jaar te beperken - of door tegen regelgeving te stemmen die adequate ondersteuning biedt aan vrouwen die na hun bevalling weer willen werken, kinderopvang toegankelijk maken of hen de nodige wettelijke bescherming tegen huiselijk geweld biedt.

Vrouwen en genderkwesties worden ook gebruikt als excuses om de agenda's van populistische autoritaire personen te bevorderen. Kijk bijvoorbeeld naar de zogenaamde boerka-verboden die in Europa opkomen. Natuurlijk is de echte strekking van deze wetten "het beschermen van de Europese cultuur tegen immigratie". Maar het feit dat vrouwen het slachtoffer zijn van de wet heeft niet bepaald de regeringen belemmert in het in werking stellen (bij de laatste telling zijn België, Nederland, Oostenrijk, Duitsland, Spanje, Italië, Bulgarije, Frankrijk en Denemarken EU-landen met gedeeltelijke of volledige boerka-verboden).

Andere acties tegen vrouwen en gendergelijkheid lijken ronduit kinderachtig. De regering van Viktor Orban in Hongarije heeft de opleiding 'gender studies' in scholen in het land verboden. Andere provincies, meest recentelijk Bulgarije, hebben geaarzeld over de volledige uitvoering van het Verdrag van Istanbul, een internationale overeenkomst die de bescherming van vrouwen tegen huiselijk geweld verbetert.

Traditionele onzin

Autoritaire populisten zien troost en veiligheid in het handhaven van de traditionele waarden zoals het gezin, huis en religie (zolang het de juiste is!). En hoewel ze geen interesse hebben in het bevorderen van vrouwenrechten en gendergelijkheid, zullen heel veel vrouwen nog steeds op hen stemmen, niet omdat ze zichzelf devalueren of hun rechten ze niet kunnen schelen, maar omdat ze zich laten leiden door populistische autoritaire argumenten dat de persoonlijke veiligheid van vrouwen en hun families worden bedreigd door "buitenstaanders". Met andere woorden, de "traditionele waarden" van het land doen niets anders dan het verankeren van stereotypen en ongelijkheid, maar vrouwen verkiezen dit boven de vermeende bedreiging van hun persoonlijke veiligheid. Maar zoals we in eerdere afleveringen van de "Hoe overleef ik..?"-gids zagen en ook elders hebben aangetoond, is het argument dat gezinnen door buitenlanders worden bedreigd onzin.

Het ondersteunen van vrouwenrechten en gendergelijkheid zal niet alleen onze samenlevingen eerlijker maken, maar ook veiliger. Maar dit kan alleen gebeuren als we de misleiding van autoritaire leiders doorzien en een bewuste keuze maken, zowel in het dagelijks leven als in de stembus, om een werkelijk rechtvaardige en gelijkwaardige samenleving te ondersteunen.