Het wordt de hoogste tijd dat de EU Hongarije tot de orde roept

De Hungarian Civil Liberties Union (HCLU) veroordeelt een inval van het Hongaars nationaal recherchebureau bij twee Hongaarse ngo's. Aan de politiek gemotiveerde acties van de regering-Orbán tegen de burgermaatschappij komt voorlopig geen einde.

Deze morgen (8 september) zijn tientallen agenten van het Hongaars nationaal recherchebureau (NNI) de kantoren van Ökotárs en DemNet binnengevallen. Deze twee ngo’s zijn in Hongarije verantwoordelijk voor de verdeling van de Norway Grants – subsidies voor maatschappelijke organisaties die opkomen voor een sterke burgermaatschappij. Beide ngo’s liggen al enkele maanden onder vuur door verzonnen aanklachten van de regering van Viktor Orbán, die beweert dat de Norway Grants niet goed worden beheerd en deze in verband brengt met de oppositiepartijen. Waar de regering zich in werkelijkheid druk om maakt – en wat uit haar propaganda alleen indirect blijkt – is dat met deze subsidies maatschappelijke organisaties worden gesteund om de democratie te versterken.

HCLU sleept overheidsbureau voor de rechter

Het NNI beschuldigt de ngo’s van ‘‘frauduleus gebruik van subsidies’’. Dit doet denken aan de huidige aanvallen op de burgermaatschappij in landen als Rusland en Azerbeidzjan, waar autocratische regeringen hetzelfde soort argumenten hanteren om onafhankelijke ngo’s, die subsidies ontvangen van internationale donateurs, te neutraliseren.

Eerder dit jaar kreeg het Controlebureau van de Hongaarse regering (KEHI) de opdracht om onderzoek te doen naar ngo’s die begunstigd worden door de Norway Grants. De Hungarian Civil Liberties Union (HCLU) had naar aanleiding hiervan een Wob-verzoek ingediend bij het KEHI om te weten te komen welke persoon of organisatie opdracht had gegeven een onderzoek tegen de ngo’s te starten. Het KEHI weigerde deze informatie echter prijs te geven en nu sleept de HCLU het bureau voor de rechter voor de schending van de informatievrijheid.

Ongerechtvaardigd en buitensporig politieoptreden

Afgezien daarvan is dit onderzoek tot dusverre onsuccesvol gebleken in het leveren van bewijs dat het inzetten van een dergelijke politiemacht rechtvaardigt; het gaat er duidelijk om het maatschappelijk middenveld te intimideren en af te rekenen met kritische geluiden.

In juli pleitte Orbán ervoor van Hongarije een niet-liberale staat te maken. De Europese Commissie heeft nagelaten op zijn uitlatingen te reageren. De gebeurtenissen van vanochtend laten opnieuw zien dat de regering-Orbán lak heeft aan de kernwaarden en fundamentele beginselen van de EU. De HCLU sluit zich aan bij de woorden van de Noorse minister voor EU-aangelegenheden Vidar Helgesen, die verklaarde dat ‘‘als de Hongaarse regering in gaat tegen deze waarden, zij in gaat tegen de EU zelf’’.

Peter Sarosi

Update: Volgens de laatste berichtgeving zijn er 's middags ook invallen gepleegd bij medewerkers van Ökotárs thuis.