Minimumnormen voor asielzoekers

In een recent arrest heeft het Hof van Justitie van de EU bevestigd dat EU-landen moeten zorgen voor een waardig bestaan van asielzoekers.

Volgens de EU-wetgeving moet een asielzoeker een redelijk bestaan worden gegarandeerd. Een onderkomen, voedsel en kleding behoren tot de hulp die moet worden geboden. EU-landen kunnen zelf kiezen wat voor hulp zij willen bieden - in natura, financiële steun of couponnen. De mate waarin hulp wordt geboden wordt door ieder EU-land zelf bepaald.

In oktober 2010 vroeg het gezin Saciri in België asiel aan. Het agentschap voor de opvang van asielzoekers ''Fedasil'' was door overbelasting niet in staat een onderkomen aan te bieden. Aangezien het gezin moest wachten op het besluit omtrent hun asielaanvraag, huurde het een appartement op de private markt. Het gezin had echter niet de middelen om de huur te betalen en wendde zich tot het Centrum voor maatschappelijk welzijn voor een terugbetaling. Het Centrum weigerde omdat het gezin zich buiten de opvangcentra van Fedasil bevond en het zodoende niet in staat was om de terugbetaling te ontvangen.

Het Hof van Justitie van de EU heeft in zijn arrest bevestigd dat EU-landen de verantwoordelijk hebben om hulp te verlenen aan asielzoekers vanaf de dag van hun asielaanvraag. Het respecteren van grondrechten, met name van artikel 1 van het Handvest waarin staat dat de menselijke waardigheid moet worden geëerbiedigd, sluit uit dat asielzoekers steun wordt onthouden.

Het Hof is van mening dat de EU-wetgeving de betrokkenheid van andere instellingen uit de publieke hulpverlening niet uitsluit in het geval van overbelasting van opvangfaciliteiten specifiek voor asielzoekers. Dit is mogelijk zolang de minimumnormen volgens de EU-wetgeving worden gerespecteerd.

Het arrest in de zaak Saciri bevestigt dat de mate van hulpverlening in alle gevallen afdoende en adequaat moet zijn, ook al mogen EU-landen zelf beslissen of zij hulp in natura aanbieden, financiële steun of couponnen. De eenheid van het gezin moet worden behouden en er dient rekening te worden gehouden met het welzijn van kinderen: de hulp moet voorzien in een onderkomen voor kinderen met hun ouders. Tegelijkertijd benadrukte het Hof dat het niet de bedoeling is om asielzoekers hun eigen keuze te laten maken over geschikte woonruimte.

Saciri arrest - Zaak C‑79/13

Zuzanna Warso, advocaat bij de Helsinki Foundation for Human Rights