#MeAndMyRights: mensenrechten maken ons veiliger

Sinds 2001 maken EU-overheden al inbreuk op onze mensenrechten, in de naam van terrorismebestrijding. Uiteraard zijn we bang voor terroristische aanslagen: niemand wil gewond raken of zijn of haar leven verliezen. We willen veiliger leven.
Om stemmen te winnen stellen politici eenvoudige oplossingen voor die goed klinken bij het publiek, omdat ze zich richten op het versterken van de veiligheid en de beperking van onze vrijheden. Elke keer dat er een nieuwe aanslag is, kondigen de autoriteiten een nieuw, strenger beleid aan dat meer inbreuk maakt op onze vrijheden. Maar de aanslagen zijn niet gestopt en gebeuren ook niet minder vaak. Sterker nog, misschien gebeuren ze zelfs wel vaker. Het eenvoudige, harde beleid werkt niet. We worden gedwongen om onze waarden en rechten op te offeren. En in ruil daarvoor zijn we minder veilig geworden.

Rechten = veiligheid

Liberties heeft net een verslag uitgebracht waarin wordt gekeken naar twee maatregelen voor terrorismebestrijding die populair zijn in Europa: massa-surveillance en ethnische profilering. In de komende maanden zal de nieuwe serie #MeAndMyRights deze praktijken verklaren: waarom zijn ze contraproductief en hoe zijn alternatieve maatregelen die verenigbaar zijn met mensenrechtennormen daadwerkelijk effectiever in het creëren van veiligheid.

Met massa-surveillance bedoelen we het soort fenomeen waarover Edward Snowden ons vertelde: dat wat inlichtingendiensten in de VS en in Europa doen. Het is het feit dat inlichtingendiensten een logboek bijhouden van dingen zoals je oproepen, e-mails, locatie of de websites die je op het internet bezoekt. Met etnisch profileren bedoelen we dat inlichtingendiensten een persoon aanhouden en fouilleren of zijn/haar huis doorzoeken, enkel omdat de verdachte moslim lijkt te zijn, in plaats van dat ze echt bewijs hebben dat deze persoon de wet zou hebben geschonden.

Massa-surveillance werkt niet

Autoriteiten in een aantal landen passen al meerdere jaren massa-surveillance en etnische profilering toe. Uit alle beschikbare bewijzen blijkt dat dit beleid niet helpt om terroristen te vangen of terroristische aanslagen te voorkomen. In feite is het tegendeel waar. Ze maken ons kwetsbaarder voor aanslagen. Massa-surveillance onttrekt agenten en geld van traditionele vormen van onderzoek die daadwerkelijk helpen om aanslagen te voorkomen. Etnisch profileren breekt het vertrouwen tussen minderheden en de politie, waardoor het moeilijker wordt voor de inlichtingendiensten om informatie te krijgen die kan helpen bij het stoppen of vangen van verdachten.

Onze komende artikelen zullen uitleggen hoe onze regeringen ons veiliger kunnen maken als ze bereid zouden zijn om hun wettelijke verplichtingen om mensenrechtennormen te handhaven na te leven. We zullen verder ingaan op de redenen waarom massa-surveillance en etnische profilering onze samenlevingen schaden, nutteloos en eigenlijk contraproductief zijn in de strijd tegen terrorisme. We zullen uitleggen hoe het al bekende, geteste antiterrorismebeleid dat de mensenrechtennormen wel eerbiedigt effectiever is. En we zullen aan je uitleggen hoe onze regeringen onbewust terroristische organisaties helpen bij het radicaliseren van mensen, doordat ze er niet in slagen om minderheden thuis gelijke rechten te geven, en door samen te werken met onderdrukkende regimes in het buitenland. Kortom, we zullen uitleggen hoe mensenrechten ons veilig houden.

Als je meer informatie wilt of wil kijken naar het bewijs en de onderzoeken die we hier bespreken, kun je hier ons volledige rapport 'Veiligheid door mensenrechten' ('Security through Human Rights') lezen.