#MeAndMyRights: Massa-surveillance is als een chocolade theepot

Waarom? Omdat het nutteloos en gevaarlijk is. Alleen traditionele opsporingsmethoden helpen veiligheidsdiensten bij de bestrijding van terrorisme. Massa-surveillance levert geen resultaten op en onthoudt middelen van methoden die daadwerkelijk werken.

Uit al het beschikbare bewijsmateriaal blijkt dat wanneer veiligheidsdiensten er in slagen om een echte terroristische verdachte op te pakken, dat nooit te danken is aan bewijsmateriaal dat is verzameld via massasurveillance. In plaats daarvan is het gebaseerd op bewijs dat is verzameld door middel van traditionele methoden van informatievergaring Deze geteste methoden omvatten politie-onderzoeken, gerichte bewaking van verdachten, informatie van informanten of tips van vrienden, familieleden of leden van de gemeenschap waartoe een verdachte behoort.

Lees vorige delen van de #MeAndMyRights serie

Evenzo toont onderzoek aan dat het niet het gebrek aan massa-surveillance was dat de veiligheidsdiensten belette in te grijpen om de overgrote meerderheid van terroristische aanslagen in het Westen sinds 2001 te voorkomen. Het is moeilijk om een aanslag te vinden waarbij sommige of alle daders nog niet van te voren bekend waren bij de veiligheidsdiensten. Veiligheidsdiensten konden deze daders niet stoppen omdat ze ze niet nauwlettend in de gaten hielden op het moment dat ze hun aanslagen uitvoerden. Waarom niet? Er zijn meestal drie redenen, en geen daarvan is het gebrek aan massa-surveillance. Ten eerste omdat de veiligheidsdiensten niet over de middelen beschikten om toezicht te houden op alle verdachten die ze in de gaten wilden houden. Dus ze moesten prioriteiten stellen. En soms worden de verkeerde dingen geprioriteerd. Ten tweede omdat ze de tips die ze van buitenlandse veiligheidsdiensten hadden ontvangen over bepaalde verdachten negeerden. Ten derde omdat de beveiligingsdiensten niet goed waren in het delen van of handelen naar informatie van hun eigen afdelingen en andere overheidsdiensten. Dit laat zien dat massa-surveillance geen deel uitmaakt van het antwoord op terrorisme. Veiligheidsdiensten moeten juist beter worden uitgerust en beter worden georganiseerd. Dat zou hen in staat stellen meer bekende verdachten in de gaten te houden en goed samen te werken met andere autoriteiten.

Massa-surveillance is gevaarlijk omdat het geld vereist voor apparatuur en personeel om informatie te analyseren en onderzoeken, maar geen resultaten oplevert. Het geld en personeel dat naar massa-surveillance gaat, zou gebruikt kunnen worden om traditionele onderzoeksmethoden, die ons daadwerkelijk veiliger maken, te verbeteren. Hiernaast produceert massa-surveillance veel irrelevante informatie die onderzoekers afleidt van de echte bedreigingen waar we al vanaf weten.

Lees vorige delen van de #MeAndMyRights serie

Er zijn een aantal aanslagen geweest in 2016 en 2017, bijvoorbeeld de aanslag met een vrachtwagen in Nice en verschillende 'lone wolf'-aanslagen in de VS en in Duitsland, waar de betrokken personen niet al bekend waren bij veiligheidsdiensten vanwege een connectie met terrorisme of gewelddadig extremisme. Meestal waren deze mensen echter bekend bij andere autoriteiten, hetzij voor criminele activiteiten en/of psychische problemen. Europol, de wetshandhavingsinstantie van de EU, heeft gewaarschuwd dat problemen met geestelijke gezondheid, in plaats van een echte ideologische verbintenis tot gewelddadig extremisme, een hoofdrol spelen bij aanslagen door 'lone wolves'. Nogmaals, massa-surveillance is niet de juiste oplossing om met dit soort daders om te gaan: waarom een enorme hoeveelheid informatie verzamelen over alle burgers wanneer daders meestal individuen zijn die al in contact zijn geweest met de autoriteiten? Integendeel, het lijkt verstandiger dat regeringen ervoor zorgen: ten eerste dat ze goede zorg en ondersteuning bieden aan mensen met geestelijke gezondheidsproblemen die mogelijk kwetsbaar zijn om te worden beïnvloed om gewelddadig te handelen; ten tweede, dat ze voorkomen dat mensen in de gevangenis worden aangemoedigd tot gewelddadig extremisme.

Als je meer informatie wilt of eens wil kijken naar het bewijs en de onderzoeken die we gebruiken voor deze artikelen, kan je hier een kijkje nemen in ons volledige rapport 'Veiligheid door Mensenrechten' ('Security through Human Rights').