Litouwse kinderen met een beperking buitengesloten in onderwijs

De Litouwse gemeenschap van gehandicapten is bezorgd dat het onderwijssysteem de helft van alle kinderen met een beperking in het land isoleert.
Litouwen is één van de weinige lidstaten van de EU die nog steeds speciale scholen hebben voor kinderen met een beperking en waar thuisonderwijs buitengewoon veelvoorkomend is.

Volgens het Litouwse Gehandicaptenforum krijgt ruwweg de helft van de kinderen met een beperking apart onderwijs.

Dit verhindert pogingen om ze volledig in de kring op te nemen en het staat in de weg van het hoger onderwijs: slechts duizend gehandicapten zijn jaarlijks in staat om in het hoger onderwijs te komen. Dit is minder dan 1% van alle studenten.

Volgens vertegenwoordigers van het forum zijn de meeste scholen niet bereid om leerlingen met een visuele, auditieve of verstandelijke beperking op te nemen, hoewel ouders graag willen dat hun kinderen naar het regulier basis- en voortgezet onderwijs gaan: er is een tekort aan voldoende getrainde staf en negatieve houdingen ten opzichte van deze kinderen zijn gangbaar.

Schoolgebouwen nog steeds ongeschikt

Een groot deel van de scholen is nog steeds niet aangepast om kinderen met beperkte mobiliteit een plek te kunnen bieden, zegt Rasa Kavaliauskaite, de voorzitter van de Litouwse Gehandicaptenbond.

Zij stelt dat van de 109 scholen die in de periode van 2011 t/m 2015 zijn geïnspecteerd, slechts 16,5% toegankelijk waren voor kinderen met een handicap, terwijl 31,2% beperkte toegang gaven en 52,3% volledig ontoegankelijk was.

De inspectie ging ook bij 14 instellingen voor hoger onderwijs langs met in totaal 48 gebouwen. Ze bevond dat maar 40% aangepast was voor de behoeften van studenten met een beperking. De rest had geen lift of traplift of waarneembare waarschuwingsvlakken die aangeven waar op de routen niveauverschillen naar de verschillende collegeruimten zijn.

Buitengewone financiële last?

Scholen die graag kinderen met speciale zorg in de kring willen opnemen, hebben te maken met aanzienlijke financiële moeilijkheden. De directrice van een gymnasium in Vilnius, één van de beste scholen op het gebied van inclusiviteit van kinderen met een beperking, zegt dat, hoewel kinderen met specifieke behoeften elk jaar extra fondsen toegewezen krijgen, deze alleen voldoen voor de kinderen met gemiddelde specifieke behoeften.

"Kinderen met significante onderwijsbehoeften vereisen veel meer budget. Misschien is dit de reden waarom hoofdonderwijzers zo wars zijn van leerlingen met een beperking."

Leerkrachten niet voorbereid

Het voorbereidingsniveau van leerkrachten - of beter: het gebrek eraan - is weer een ander probleemgebied. Volgens Sigitas Armonas, voorzitter van de Litouwse Bond voor Blinden en Visueel Gehandicapten, zijn er op dit ogenblik 220 studenten met een visuele beperking die in een inclusieve omgeving studeren op algemene scholen in Litouwen.

Maar dat wil volgens Armonas niet zeggen dat alle scholen die visueel beperkte kinderen opnemen ook op de taak die voor hen ligt, zijn voorbereid, terwijl speciale leerkrachten die ervoor kiezen om met visueel beperkte kinderen te werken daar geen training in krijgen.

Dit artikel is gebaseerd op de informatie van Mano teises en het Litouwse Gehandicaptenforum.