Is het toegestaan om clickbait artikelen tegen te gaan?

De 23-jarige Litouwse bedenker van een browser-extensie die misleidende koppen van clickbait artikelen corrigeert kwam onder vuur te liggen door nieuwssites omdat zij beweerden dat hij copyright schond.
De extensie toont de beste alternatieve kop voor het artikel, gekozen door lezers. Binnen een paar dagen had de extensie 10.000 gebruikers.
Het belangrijkste juridische vraagstuk betreft de beoordeling of de extensie in bepaalde opzichten de materialen schaadt die onder auteursrecht vallen, zoals opiniestukken.

Omdat Karolis Januškas vorderingen ontving die waren ingediend door de raad van de grote nieuwssites, werd hij gedwongen een einde te maken aan "Stel een kop voor" ("Siūlyk antraštę"). Dit is een browser-extensie die internetgebruikers die de zogenaamde "clickbait"-koppen ("klikaas" koppen om gebruikers op de kop te laten klikken, waarna de website via reclames op de pagina inkomsten kan genereren) zat waren de kans geeft om hun eigen versies naar voren te brengen.

Lezers werden misleid

De extensie zou de beste alternatieve krantenkop tonen die door de lezers van het artikel was gekozen, met de originele kop doorgestreept ernaast weergegeven.

Karolis zei dat hij boos was vanwege absurde en misleidende koppen en dit leidde tot het idee mensen de tools te geven die ze nodig hebben om hiermee om te gaan. "Stel een kop voor" werd vrij snel populair, met 10.000 geregistreerde gebruikers binnen de eerste paar dagen.

Reacties van nieuwssites

De extensie en haar bedenker kregen opnieuw de aandacht toen grote nieuwssites verzochten de extensie te verwijderen. De bazen van de grote nieuwssites beweerden dat er sprake was van een schending van het auteursrecht door het veranderen van de originele koppen plus verlies van advertentie-inkomsten, omdat advertenties naar verluidt werden geblokkeerd door de versie van "Stel een kop voor" die ontwikkeld was voor mobiele telefoons.

De sociale media community sloeg de handen ineen ter verdediging van de programmeur en nomineerde Karolis voor de LOGIN Persoon van het Jaar op het Web prijs.

De commentatoren spraken schande van de druk die door de nieuwssites werd uitgeoefend, deze stond naar hun mening gelijk aan censuur van private initiatieven en was een inperking van de vrijheid van meningsuiting.

Schending van copyright?

"Vanuit juridisch perspectief is deze situatie in Litouwen nooit eerder voorgekomen. Op het eerste gezicht lijkt het conflict om de auteursrechten van de website te draaien, met redacteuren en auteurs aan de ene kant en aan de andere kant de vrijheid van meningsuiting van de maker en de gebruikers van "Stel een kop voor'. Maar bij nader inzien is in dit geval zelfs de schending van het auteursrecht zuiver hypothetisch ", zegt Natalia Biryukova, expert bij het Human Rights Monitoring Institute.

"De belangrijkste vraag is eigenlijk: Is de extensie op een bepaalde manier schadelijk voor auteursrechtelijk beschermd materiaal zoals opiniestukken? Het vervormt immers niet de originele tekst maar presenteert hem alleen op de browser van de gebruiker volgens de specificaties van die gebruiker," zei Biriukova.

Ook wees ze op een eerder precedent in Europa. "Als we het over het blokkeren van advertenties hebben - in de Duitse Adblock zaak oordeelde de rechter dat een extensie die advertenties blokkeert legaal was, omdat door het gebruik de gebruikers hun recht op privacy uitoefenden.

"Stel een kop voor" heeft een update gekregen zodat deze werkt op een nieuwssite die vrijwillig aan het initiatief deelneemt. Of de extensie op andere websites zal werken, hangt af van de uitkomst van de juridische geschillen.