#MeAndMyRights: Massa-surveillance doodt het publieke debat

Onderzoek toont aan dat massa-surveillance een afname van de vrijheid van meningsuiting op internet veroorzaakt. Lees de nieuwste aflevering van onze serie voor meer informatie over de 'spiraal van stilte'.

Onderzoekers hebben gekeken naar hoe het publiek zich op internet gedraagt. Ze concluderen dat sinds Edward Snowden iedereen vertelde dat onze veiligheidsdiensten alles wat we doen op het internet volgen, het publiek het internet behandelt als een plaats zonder privacy. Met andere woorden, velen van ons beginnen zich op het internet te gedragen zoals mensen zich gedragen wanneer ze zich op een publieke plek met toezicht bevinden. Deze neiging van het publiek om zich niet uit te spreken wanneer er toezicht wordt gehouden, wordt de 'spiraal van stilte' genoemd. Hier zijn een paar voorbeelden.

Een onderzoek uit 2014 met vier Europese landen toont aan dat de meeste mensen in het VK (60%), Duitsland (65%), Spanje (66%) en Frankrijk (76%) van mening zijn dat internet geen veilige plaats is om hun mening te geven - deels vanwege overheidstoezicht en deels vanwege toezicht door bedrijven.

Lees vorige delen van de #MeAndMyRights serie

Vijfentwintig procent van de respondenten van een onderzoek in de VS dat op de hoogte was van de massa-surveillanceprogramma's van de overheid, zei dat ze de manier waarop ze technologie gebruiken om te communiceren hadden veranderd, bijvoorbeeld door niet langer online hun privéleven te bespreken, via zoekmachines over bepaalde onderwerpen geen informatie op te zoeken of geen grapjes te maken die uit hun context zouden kunnen worden gehaald.

Een ander onderzoek kijkt naar hoe mensen de manier waarop ze internet gebruiken hebben veranderd door het aantal bezoeken aan bepaalde Wikipedia-pagina's te controleren. Het onderzoek keek naar bijna 50 Wikipedia-pagina's met onderwerpen die volgens de media bijgehouden werden door de nationale veiligheidsdienst van de VS, als onderdeel van hun massa-surveillanceprogramma. Onderzoekers ontdekten dat na de onthullingen van Snowden er een langdurige daling van 30% was in het aantal bezoeken aan deze pagina's.

Een andere onderzoeker heeft experimenten opgezet om te zien hoe gewillig individuen hun politieke mening online kunnen uiten nu ze zich bewust zijn van massa-surveillance. Uit deze studie blijkt dat burgers zich waarschijnlijk online zouden censureren (in dit geval bij het gebruik van Facebook) en zich niet zouden uitlaten over politieke opvattingen die niet in overeenstemming zijn met de dominante publieke opinie of geaccepteerde regels.

Lees vorige delen van de #MeAndMyRights serie

Een recentere studie bekeek de bereidheid van individuen om te spreken, te schrijven, te zoeken naar en informatie te delen over bepaalde (wettelijk toegestane) onderwerpen en activiteiten online. Tweeënzestig procent van de mensen zei dat ze minder geneigd zullen zijn om over bepaalde onderwerpen te praten of te schrijven vanwege overheidssurveillance. Achtenzeventig procent zei dat toezicht door de overheid hen meer voorzichtig zou maken over wat ze online bespreken. Achtenzeventig procent was het ermee eens dat toezicht van de overheid hen meer voorzichtig zou maken met wat ze online zoeken. Zestig procent zei dat ze minder snel content zouden delen die ze online hadden gemaakt vanwege overheidssurveillance.

Het bewijs is vrij duidelijk: massa-surveillance doodt het soort onderzoek en discussie op internet dat van vitaal belang is voor de goede werking van de democratie.

Als je meer informatie wilt of eens wil kijken naar het bewijs en de onderzoeken die we gebruiken voor deze artikelen, kan je hier een kijkje nemen in ons volledige rapport 'Veiligheid door Mensenrechten' ('Security through Human Rights').