Hongarije en Slowakije verliezen zaak migrantenquota tegen de EU

De EU quota om migranten te verdelen over de lidstaten is legaal verklaard. Het bezwaar dat werd ingediend door Slowakije en Hongarije werd afgewezen in een zaak voor het Europees Hof van Justitie afgelopen woensdag.

De regeringen van Slowakije en Hongarije zijn naar de rechter gestapt om een EU-beslissing om 120.000 asielzoekers naar andere EU-landen uit Griekenland en Italië (die de voornaamste ontvangers van asielzoekers naar de EU zijn) te verspreiden, aan te vechten. Tot nu toe zijn er nog maar 28.000 herverdeeld. Bij een vergadering van EU-ministers in september 2015 stemden Slowakije en Hongarije (samen met Tsjechië en Roemenië) tegen het verdelingsplan, terwijl er angst werd gezaaid over moslimmigranten. Op basis van berekeningen die rekening houden met de omvang en de rijkdom van de lidstaten, is Hongarije verplicht 1.294 mensen op te nemen en Slowakije 902. Hongarije en Polen hebben geweigerd om migranten te ontvangen onder het EU-besluit, terwijl Slowakije en Tsjechië slechts tientallen migranten hebben geaccepteerd.

"Het Hof verwerpt de door Slowakije en Hongarije ingediende bezwaren tegen het voorlopige mechanisme voor de verplichte verdeling van asielzoekers," lees een persbericht van de rechtbank in Luxemburg, waarin wordt toegevoegd dat het Hof de klachten "in hun geheel" afwijst.

Politici in een aantal lidstaten hebben geprobeerd om de kwestie van asielzoekers te gebruiken voor politiek gewin door in te spelen op publieke angst. Dit werd voornamelijk gedaan in Centraal- en Oost-Europese landen waar migratie regelmatig wordt verbonden aan terrorisme en wordt gepresenteerd als een bedreiging voor de nationale cultuur.

De reactie van de Hongaarse Minister van Buitenlandse Zaken Péter Szíjjártó op de uitspraak was voorspelbaar. Hij zei dat het "schandalig was" en "onverantwoordelijk, omdat het de veiligheid en toekomst van Europa in zijn geheel in gevaar brengt en tegengesteld is aan de belangen van Europese staten". Hij voegde eraan toe dat "de politiek de wet en de belangen van Europeanen heeft verkracht' en dat het arrest 'de bevoegdheid van de Europese Commissie over lidstaten openlijk legitimeert, hetgeen onaanvaardbaar is omdat het geen macht over de staten heeft."

De Minister voor Buitenlandse Zaken noemde niet dat de Europese verdragen, die in het leven zijn geroepen door lidstaten, de Commissie verantwoordelijk maken voor het afdwingen van EU-recht.

Slowakije's Minister voor Economische Zaken Peter Ziga bagatelliseerde het belang van de uitspraak in zijn reactie door te zeggen dat het "quota-systeem niet werkt, dus dat de uitspraak van het Hof misschien wel irrelevant is op dit moment." Hij voegde hier aan toe dat "een nieuw mechanisme nodig is, maar dat het probleem niet zo ernstig is op dit moment, omdat het aantal nieuwe mensen dat aankomt afneemt."

EC Migratie Commissaris Dimitris Avramopoulis twitterde:

"Tijd om als een unie samen te werken en solidariteit volledig te implementeren."

EU politici hebben de herverdeling gekenmerkt als een kwestie van solidariteit met lidstaten aan de grenzen van de EU. Sommige nationale overheden, zoals Duitsland en Italië, hebben duidelijk gemaakt dat Centraal- en Oost-Europese EU-lidstaten hun EU-subsidies (die voornamelijk door West-Europese lidstaten worden gefinancierd) kunnen verliezen door niet te handelen naar de besluiten die samen zijn genomen.

Andrea Menapace, uitvoerend directeur van CILD, Liberties' partnerorganisatie in Italië, voegde eraan toe dat de uitspraak erg welkom is, omdat het niet alleen Slowakije en Hongarije, maar ook andere EU-landen eraan herinnert dat zij hun verplichtingen naar vluchtelingen dringend moeten nakomen en hun eerlijke bijdrage moeten leveren om de huidige crisis aan te pakken. Zij moeten allemaal in gedachten houden dat wanneer zij de verplichtingen die voortvloeien uit het fundamentele solidariteitsbeginsel - dat aan de grondslagen van de EU ligt - weigeren, ze hetzelfde principe ondermijnen dat ze de afgelopen decennia voordelen en voorspoed heeft gebracht.

Ze vergeten vaak dat principe niet alleen het delen van mogelijkheden vereist, maar ook het eerlijk en gelijk verdelen van verantwoordelijkheden onder de lidstaten. Het vonnis van de EU-rechter vandaag moet gezien worden als een broodnodige wake-up call.