Litouwen schiet tekort in bescherming kinderrechten

Het VN Comité tegen Foltering heeft zijn concluderende opmerkingen gepubliceerd over de derde periodieke rapportage over Litouwen. Hierin worden problemen genoemd die in voorgaande jaren niet aan de orde zijn gekomen.

Nadat het Comité tegen foltering van de Verenigde Naties de derde periodieke rapportage van Litouwen had beoordeeld, publiceerde het op 23 mei zijn voorlopige concluderende opmerkingen. Het Comité stelde verschillende problemen vast die in voorgaande jaren niet aan de orde zijn gekomen. Deze problemen werden aangekaart in een schaduwrapport van de Human Rights Monitoring Insititute.

Het Comité wil dat Litouwen ervoor zorgt dat mensen alleen in buitengewone omstandigheden in voorarrest worden gehouden, dat veroordeelden met een levenslange gevangenisstraf in aanmerking moeten kunnen komen voor vervroegde vrijlating en dat het nieuwe onderzoek naar de betrokkenheid van het land bij het geheime uitleverings- en detentieprogramma van de CIA transparant is en op tijd wordt afgerond.

Verschillende aanbevelingen van het Comité betrekking op de rechten van het kind. Voor het eerst heeft het Comité zijn zorgen geuit over de "maatschappelijke centra" voor minderjarigen. Die staan zogenaamd als onderwijsinstellingen te boek maar zijn de facto detentiefaciliteiten van de overheid. Het Comité wees erop dat plaatsing in de "kalmeringskamers" van deze centra – kamers zonder ramen en met matrassen op de grond, stapelbedden en tralies – gelijk staat aan eenzame opsluiting. Litouwen is opgedragen de praktijken in de centra te onderzoeken om ervoor te zorgen dat het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing niet wordt geschonden.

Daarnaast voorziet de Litouwse wetgeving nog altijd niet in een verbod op lijfstraffen voor kinderen in alle omgevingen en omstandigheden. Tegen lijfstraffen voor kinderen in huiselijke kring en in opvangcentra moeten adequate stappen worden genomen.

De overige aanbevelingen van het Comité herinneren Litouwen aan haar chronische problemen die in de afgelopen jaren onvoldoende zijn aangepakt. Effectieve maatregelen om mensenhandel tegen te gaan zijn nog altijd niet uitgevoerd en zijn de onderzoeken van rechtszaken op dat gebied onder de maat (in een zaak van zes bendeleden die in 2010 op verdenking van mensenhandel zijn opgepakt, moet nog altijd uitspraak worden gedaan). Voorts werd het land, zoals gewoonlijk, aangespoord om eindelijk een nationaal mensenrechteninstituut op te richten en de rechten van slachtoffers van huiselijk geweld te waarborgen.