Recht aan de grens: onderzoek politie Bulgarije inzake doden asielzoeker

Een asielzoeker is door de politie doodgeschoten aan de grens van Bulgarije met Turkije. Zal er gerechtigheid komen voor het slachtoffer en zijn familie?

Een Afghaanse man werd door een politieagent neergeschoten en meer dan 50 anderen werden gearresteerd bij de Bulgaars-Turkse grens op de avond van 15 oktober 2015. Het incident vond plaats bij het stadje Sredets en het Bulgaars Helsinki Comité heeft in verband hiermee het volgende standpunt bepaald:

Rekening houdend met de informatie die tijdens een speciale briefing door Georgi Kostov, de Staatsseceratis Binnenlandse Zaken, en de officier van justitie van de regionale rechtbank van Burgas, Kalina Chapkanove, vormden noch de gevangenen, noch het slachtoffer een gevaar voor iemands lijf en leden ten tijde van het dodelijke schot. Het gebruik van wapens, inclusief een schot in de lucht, was daarom wederrechtelijk omdat het de verplichte regel van absolute noodzaak voor het gebruik van wapens, fysieke kracht of hulpmiddelen door de politie schond. De regel die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens implementeert, is in de wet op het Ministerie van Binnenlandse Zaken van 2012 is vastgelegd.

Anti-vluchtelingenpropaganda

Het incident was een logisch gevolg op de systematische propaganda tegen vluchtelingen die wordt gevoerd door Bulgaarse ambtenaren op het hoogste niveau . Al sinds vele jaren worden vluchtelingen voorgesteld als een bedreiging voor Bulgaren. Dit heeft een publieke beeldvorming vol angst en onverdraagzaamheid gecreëerd wat betreft de binnenkomst en aanwezigheid van vreemdelingen in Bulgarije.

De mening dat het gebruik van vuurwapens door veiligheidsambtenaren altijd gerechtvaardigd is, is onacceptabel. Zo’n mening heeft niets van doen met de wet, maar weerspiegelt, naast onwetendheid, xenofobische sentimenten. Aan de grens, net als elders, zijn Bulgaarse grenspolitieagenten onderworpen aan de Bulgaarse wet, die hen onder internationaal recht verbiedt wapens te gebruiken tegen mensen die het leven of de gezondheid van anderen niet in gevaar brengen.

Alle ogen op Bulgarije

Nu moet de openbaar aanklager onderzoeken wat er echt is gebeurd. Zo snel mogelijk, zo onpartijdig mogelijk en zo grondig mogelijk. De beschamende neiging van Bulgaarse aanklagers om partijdigheid jegens de politie te tonen in situaties waar zij een mensenleven heeft genomen, moet stoppen. In veel vergelijkbare gevallen verhult het openbaar ministerie het handelen van de politie om haar niet stafrechtelijk aansprakelijk te stellen. Dit werd bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in talloze uitspraken tegen Bulgarije bevestigd. Hierin werd vastgesteld dat het onderzoek naar politiegeweld en excessief gebruik van geweld ineffectief en gekleurd is.

En nu zijn de ogen van heel Europa, en om over die van de landen waar de vluchtelingen vandaan komen maar te zwijgen, op Bulgarije gericht en de procureur-generaal is verantwoordelijk voor het garanderen dat het onderzoek integer verloopt.