Οι εκλογές στο Αζερμπαϊτζάν δεν έχουν ποτέ αμφισβητηθεί, ούτε το συνταγματικό δημοψήφισμα στις 26 Σεπτεμβρίου, το οποίο ένας διάσημος ακτιβιστής το περιγράφει ως "μια πλήρη μετωπική επίθεση κατά της δημοκρατίας".
Οι πολυάριθμες αλλαγές στο σύνταγμα εξυπηρετούν σε μεγάλο βαθμό την περαιτέρω εδραίωση στην εξουσία για τον Πρόεδρο Ilham Aliyev. Οι αλλαγές ανοίγουν το δρόμο για τον νεαρό γιό του να ακολουθήσει, τελικά, τα βήματα του πατέρα του και να δώσει στην κυβέρνηση μεγαλύτερο νομικό χώρο, για να πατάξει τους ακτιβιστές και οτιδήποτε θυμίζει τα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης, δηλαδή, τους ελάχιστους συνεργάσιμους δημοσιογράφους, οι οποίοι έχουν απομείνει στη θέση τους ή δε βρίσκονται στη φυλακή.
"Καμία σχέση με την πραγματικότητα"
Οι τοπικές και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επέκριναν την ατμόσφαιρα που επικρατούσε ενόψει του δημοψηφίσματος, όπου τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμποδίστηκαν από το να διεξάγουν εκστρατεία, οι ακτιβιστές και οι δημοσιογράφοι υπέστησαν απειλές και φυλακίσεις, και οι πληροφορίες για το τι, ακριβώς, ήταν στο ψηφοδέλτιο ήταν αδύνατο να εξακριβωθούν, εκτός από ελάχιστα ανεξάρτητα διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης.
Τίποτα από αυτά δεν φάνηκε να ενοχλεί ιδιαίτερα την αποστολή παρατηρητών της PACE, η οποία δεν μπορούσε να βρει πολλά να επικρίνει:
"Η διαδικασία της ψηφοφορίας ήταν διαφανής, καλά οργανωμένη, αποτελεσματική και ειρηνική καθ' όλη την ημέρα των εκλογών, και δεν παρατηρήθηκαν σοβαρές παραβιάσεις κατά τη διάρκεια της διαδικασίας καταμέτρησης. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο σεβόμαστε τη βούληση του λαού του Αζερμπαϊτζάν".
Στη δήλωση σημειώθηκε, επίσης, ότι έγινε "εκστρατεία για το δημοψήφισμα κατά τη διάρκεια της οποίας και οι δύο πλευρές - υποστηρικτές και αντίπαλοι- ήταν σε θέση να παρουσιάσουν την άποψή τους", ένας ισχυρισμός που οι κριτικοί έσπευσαν να επισημάνουν, ότι δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Οι ομάδες της αντιπολίτευσης, οι οποίες προσπάθησαν να πληρούν τις επαχθείς προϋποθέσεις εγγραφής για τη δημόσια εκστρατεία, αντιμετώπισαν πρωτοφανείς απειλές και τεχνηέντως αναγκάστηκαν να αποσύρουν την αίτησή τους. Περίπου 200 διαδηλωτές συνελήφθησαν σε δύο συγκεντώσεις, τις οποίες το ολοκληρωτικό καθεστώς, τελικά, αποφάσισε να εγκρίνει.
Νοθεία
Η PACE δεν μπορούσε να βρει εκλογικές παρατυπίες, αλλά δύο ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης της χώρας, η Meydan TV και το Azadliq Radiosu, κατάφεραν κατά την ημέρα του δημοψηφίσματος να αναρτούν βίντεο και φωτογραφίες από πράξεις νοθείας. Παρόλο που η εκλογική επιτροπή ανέφερε μια μαζική προσέλευση, οι επίσημες κάμερες στα εκλογικά κέντρα μετέδιδαν ζωντανά βίντεο των κενών εκλογικών κέντρων και των εκλογικών αντιπροσώπων που κάθονταν μόνοι τους.
Το δημοψήφισμα είναι ένα άλλο κεφάλαιο για το Συμβούλιο της Ευρώπης και την πικρή ιστορία του Αζερμπαϊτζάν. Το 2013, μια αντιπροσωπεία της PACE προσπάθησε να βρει σφάλμα στις εκλογές, παρά το γεγονός, ότι ένα κυβερνητικό κινητό τηλέφωνο, δημοσίευσε τα αποτελέσματα πριν ακόμη οι ψηφοφόροι πάνε στις κάλπες.
Δύο χρόνια αργότερα, όταν άλλοι παρατηρητές απομακρύνθηκαν, αφού το Μπακού επέβαλε όρους, και κατέστησε αδύνατη την αξιόπιστη παρακολούθηση των εκλογών, η PACE ήταν απτόητη και επαίνεσε ξανά τη δημοκρατική καλή πίστη του Αζερμπαϊτζάν.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης θεωρείται, ότι είναι μια ομάδα δημοκρατικών χωρών, αλλά οι αξιωματούχοι του Αζερμπαϊτζάν έχουν εκδηλώσει μεγάλο ενδιαφέρον να δουν τη χώρα τους να γίνεται μια από αυτές. Αυτό χρησιμοποιείται, για να αναστατώσει τουλάχιστον ένα μέρος του Συμβουλίου της Ευρώπης - πριν από μια δεκαετία, το Συμβούλιο συζήτησε την αναστολή του δικαιώματος ψήφου του Αζερμπαϊτζάν - αλλά τα μέλη του φαίνεται να έχουν αποφασίσει να προσποιούνται, ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι μια δημοκρατία και ελπίζουν για το καλύτερο. Σε μια άλλη στρέβλωση, χορηγήθηκε στο Αζερμπαϊτζάν η προεδρία του Συμβουλίου το 2014, η τελευταία συχνά περιγράφεται ως "το κορυφαίο σώμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα της Ευρώπης, θέτοντας περαιτέρω την αξιοπιστία του Συμβουλίου σε κίνδυνο.
Δωροδόκησε σε υποταγή
Πολλοί έχουν αναρωτηθεί, γιατί ένα όργανο, του οποίου η αποκλειστική αρμοδιότητα είναι η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, φαίνεται να κάνει κάτι τόσο ενοχλητικό. Στο πλαίσιο της Διπλωματίας των Ελίτ, μια εμπεριστατωμένη και κριτική ανάλυση της σχέσης του Αζερμπαϊτζάν με το Συμβούλιο από το European Stability Initiative (ESI), οι συντάκτες υποστηρίζουν, ότι το Μπακού έχει πάνω κάτ δωροδοκήσει το Συμβούλιο για υποταγή:
Πολλοί βουλευτές προσκαλούνται τακτικά στο Αζερμπαϊτζάν και πληρώνονται γενναιόδωρα . Σε ένα έτος, τουλάχιστον 30 με 40 βουλευτές θα προσκληθούν, κάποιοι από αυτούς κατ 'επανάληψη. Οι άνθρωποι καλούνται σε συνέδρια, σε εκδηλώσεις, μερικές φορές και για τις καλοκαιρινές διακοπές τους. Αυτές είναι πραγματικές διακοπές και υπάρχουν πολλά ακριβά δώρα. Τα δώρα είναι συνήθως ακριβά μεταξωτά χαλιά, χρυσά και ασημένια αντικείμενα, ποτά, χαβιάρι και χρήματα. Στο Μπακού, ένα σύνηθες δώρο είναι 2 κιλά χαβιάρι.
Τα μέλη της PACE υποχρεούνται να δηλώνουν τα δώρα αξίας άνω των €200, αλλά δεν υπάρχει δημόσια βάση δεδομένων των δηλώσεων, και στο καταστατικό της η PACE δεν αναφέρει ρητά την ποινή για τη μη συμμόρφωση. Έχουμε ζητήσει τις δηλώσεις για όλα τα μέλη της αποστολής παρατηρητών, και θα ενημερώσουμε αυτό το άρθρο, όταν λάβουμε απάντηση.
Στη βυζαντινή συμφωνία, στην οποία συμμετέχουν οι παν-ευρωπαϊκοί θεσμοί, το Συμβούλιο της Ευρώπης, συχνά, παραβλέπεται από αυτή. Αυτή η σχετική ασάφεια θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέψει στα μέλη του να λάβουν τολμηρές θέσεις, τις οποίες οι εγχώριοι πολιτικοί δεν μπορούν. Τους επιτρέπει, επίσης, να αγνοήσουν την εντολή τους και χρησιμοποιούν τη θέση τους, για να ξεπλύνουν δικτατορίες και να καλύψουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κάποιοι, όπως ο Πρόεδρος Gerald Knaus της ESI , υποστηρίζουν, ότι το Συμβούλιο της Ευρώπης είναι αντιπαραγωγικό και βοηθά την υποβάθμιση, αντί για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα κράτη μέλη της. Δεν πρέπει να γίνεται με αυτόν τον τρόπο, αλλά η τελευταία αποτυχία της αποστολής παρατηρητών, να βρει κάτι, δεν μοιάζει με φάρσα και δεν εμπνέει εμπιστοσύνη για το μέλλον της PACE.