Δύο υποθέσεις, όπου αστυνομικοί καταστρέφουν το έντυπο υλικό μίας διαμαρτυρίας κατά της TTIP, έρχονται να συμπληρώσουν την ανησυχητική τάση της αστυνομίας και των δράσεών της κατά της ελευθερίας της έκφρασης στο Βέλγιο. Η Βελγική Ένωση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου απαιτεί μια σοβαρή και ανεξάρτητη έρευνα για αυτές τις παραβιάσεις που συντελέστηκαν από την αστυνομία εις βάρος των μελών των μέσων ενημέρωσης.
"Βρωμιάρηδες αριστεροί"
Η πρώτη υπόθεση αφορά τις περιπέτειες των υπαλλήλων της τηλεόρασης ZIN, μιας ιστοσελίδας Web TV για τη συμμετοχή των πολιτών στις πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και ενημερωτικές εκδηλώσεις, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης ενάντια στην υπογραφή της ΤΤΙΡ, στις 15 Οκτωβρίου.
Η αστυνομία ανάγκασε τον κάμεραμαν να διαγράψει όλα όσα είχε τραβήξει εκείνη την ημέρα. Σύμφωνα με το κανάλι ZIN, ορισμένες από αυτές τις εικόνες έδειχναν "την ταπείνωση που υπέστησαν από την αστυνομία οι διαδηλωτές, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως 'άνεργοι' και 'βρωμιάρηδες αριστεροί' που δεν έχουν τίποτα καλύτερο να κάνουν από το να ενοχλούν τον πληθυσμό".
Επίσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση, "τα περιφρονητικά σχόλια του διοικητή της αστυνομίας, που ήταν υπεύθυνος για τις συλλήψεις" και "οι απειλές των δακρυγόνων κατά των διαδηλωτών" ήταν λόγω της βιντεοσκόπησης των δράσεων της αστυνομίας.
Σύλληψη δημοσιογράφου για το τίποτα
Η δεύτερη υπόθεση αφορά έναν Ιταλό δημοσιογράφο, μέλος της Ένωσης Επαγγελματιών Φωτορεπόρτερ. Πήγε να καλύψει την εορταστική εκδήλωση και βρισκόταν κοντά, όταν επενέβη η αστυνομία.
Όταν τελείωσε τη δουλειά του, αποφάσισε να φύγει παρά να συμμετάσχει ενεργά στην εκδήλωση. Δυστυχώς, συνελήφθη από τρεις αστυνομικούς που του ζήτησαν να τους δείξει τα στοιχεία του, μόλις δύο τετράγωνα πέρα από το σημείο που βρισκόταν . Παρά το γεγονός ότι τους είπε ότι ήταν ένας δημοσιογράφος και παρουσίασε την κάρτα του Τύπου, οι αξιωματικοί κατάσχεσαν την κάρτα μνήμης από τη φωτογραφική μηχανή του.
Στη συνέχεια τον έβαλαν σε ένα φορτηγό χωρίς να του δώσουν λόγο για τη σύλληψή του και τον οδήγησαν στο κεντρικό αστυνομικό τμήμα Βρυξέλλες-Ixelles. Έμεινε εκεί 36 ώρες - όπου για πέντε ώρες ήταν έξω στο προαύλιο, μέσα στο κρύο - και απελευθερώθηκε μόνον αφού το προξενείο της Ιταλίας και ένας Ιταλός ευρωβουλευτής επιβεβαίωσαν το καθεστώς του ως δημοσιογράφος.
Η αστυνομία δεν του έδωσε καμία εξήγηση για τη σύλληψή του.
Έχουμε το δικαίωμα να βιντεοσκοπούμε την αστυνομία
Η Βελγική Ένωση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (LDH) βλέπει σε αυτές τις δύο υποθέσεις, και τις μαρτυρίες που λαμβάνουν σχετικά με την ιστοσελίδα αυτή που παρατηρεί τις ενέργειες αστυνομικής βίας, ότι αυτά τα γεγονότα, δυστυχώς, δεν είναι μεμονωμένα. Η ιστοσελίδα αυτή έχει λάβει αρκετές αναφορές όπου η αστυνομία αρνήθηκε, εμπόδισε ή ακόμα και υπέβαλε καταγγελία σε βάρος των πολιτών, οι οποίοι προσπάθησαν να βιντεοσκοπήσουν μια παρέμβαση της αστυνομίας. Η κακοτυχία του Jan Nolf τον Ιανουάριο είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα.
Αυτή η παράνομη συμπεριφορά φαίνεται τώρα να επηρεάζει επίσης και τα μέλη του Τύπου. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι, με την κατάσχεση της κάρτας μνήμης μιας κάμερας από έναν δημοσιογράφο, η αστυνομία παραβιάζει τόσο το δικαίωμα του τύπου να προστατεύονται οι πηγές πληροφοριών και το Άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το οποίο προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία του Τύπου.
Η LDH, ως εκ τούτου θεωρεί ότι είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε τόσο στους πολίτες όσο και στους δημοσιογράφους - με ή χωρίς κάρτα Τύπου - ένα απόσπασμα από το βιβλίο "Ποια είναι τα δικαιώματά σας όταν έρχεστε αντιμέτωποι με την αστυνομία", από τον Mathieu Beys:
"Δεν υπάρχει γενική απαγόρευση στη λήψη φωτογραφιών ή μαγνητοσκόπηση των ενεργειών της αστυνομίας. Είναι θεμιτό για τους πολίτες και τους δημοσιογράφους να βιντεοσκοπήσουν ή να φωτογραφίσουν τις αστυνομικές παρεμβάσεις και επιχειρήσεις, είτε για να ενημερώσουν είτε για να συγκεντρώσουν στοιχεία για την αλληλουχία των γεγονότων. [...] Να φωτογραφηθούν ή να βιντεοσκοπηθούν κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων αυτών δεν αποτελεί ντροπή για τους αστυνομικούς, οι οποίοι έχουν το μυαλό του στο να σέβονται την επαγγελματική τους δεοντολογία. "
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου (η "Επιτροπή της Βενετίας"):
"Οι συμμετέχοντες και τα τρίτα πρόσωπα δεν πρέπει να εμποδίζονται από τη λήψη φωτογραφιών ή τη βιντεοσκόπηση των αστυνομικών επιχειρήσεων και οποιοδήποτε αίτημα για την παράδοση των βίντεο ή των φωτογραφιών, τα οποία είναι αριθμητικώς αποθηκευμένα, στην αστυνομία θα πρέπει πρώτα να εγκριθεί από το δικαστήριο."
Με την κατάσχεση του εξοπλισμού ή τη διαγραφή των φωτογραφιών, χωρίς κάποιον βάσιμο λόγο, η αστυνομία διέπραξε το αδίκημα της κλοπής και μετατράπηκε σε εγκληματία.
Αίτηση για έρευνα
Η Ένωση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ζητά τη διεξαγωγή μιας σοβαρής και ανεξάρτητης έρευνας για τις καταγγελίες της ZIN TV και του Ιταλού δημοσιογράφου. Οι υπεύθυνοι πρέπει να εντοπιστούν και, εάν διασταυρωθούν τα γεγονότα, να επιβληθούν κυρώσεις.
Το γεγονός ότι ο Υπουργός Εσωτερικών Jan Jambon (NV-A) δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης λήψης φωτογραφιών των αστυνομικών, λόγω της ανησυχίας για την ασφάλειά τους είναι ένα επικίνδυνο εγχείρημα για τη δημοκρατία. Η απαγόρευση των ιδιωτικών βιντεοσκοπήσεων ή της λήψης φωτογραφιών της αστυνομίας από τους διαδηλωτές, οι οποίοι δεν έχουν διαπράξει κανένα έγκλημα, θα είναι μια επιστροφή στη λογοκρισία και θα αποτελέσει μια σοβαρή επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης.