Twoja wiara, twoje zmartwienie: HCLU rozpoczyna kampanię ws. nowelizacji Ustawy o kościołach na Węgrzech

Planowana nowelizacja ustawy nie rozwiązuje problemu łamania praw człowieka, o którym orzekł Węgierski Sąd Konstytucyjny oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Twoja wiara, twoje zmartwienie: HCLU rozpoczyna kampanię ws. nowelizacji Ustawy o kościołach na Węgrzech

Petycja o właściwe poprawki do Ustawy CCVI z 2011 r. o Prawie do Wolności Sumienia i Wyznania oraz Statusie Prawnym Kościołów, Wyznań oraz Społeczności Religijnych

15. marca 2016 r.

Zważywszy na to, że:

  • my, naród węgierski, żądamy równości obywatelskiej i religijnej w obliczu prawa od 1848 r. – por. czwarty z 12 punktów składających się na manifest węgierskich rewolucjonistów z 1848 r. – ale obecnie oddaliliśmy się od ich spełnienia bardziej niż w okresie transformacji w 1989 r.;
  • Ustawa o kościołach, która weszła w życie w 2012 r., przyznaje szeroki zakres przywilejów i korzyści tym kościołom, które są wspierane przez rząd, podczas gdy pozbawia setki istniejących i działających kościołów ich statusu prawnego;
  • obowiązująca Ustawa o kościołach, zgodnie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym w 2014 r., nie jest zgodna z wymaganiami neutralności ideologicznej państwa oraz równości wyznań w obliczu prawa – a zarówno jej elementy jak i całość ustawy nie są zgodne z Europejską Konwencją Praw Człowieka, naruszają prawo do wolności zgromadzeń odczytane w świetle prawa do wolności wyznania i religii. Orzeczenie to oznacza, że państwo musi wypłacić odszkodowania;
  • propozycja poprawek ustawy przygotowana przez rząd nie przywraca prawnego statusu tym kościołom, które zostały zdegradowane, ani nie likwiduje nierówności pomiędzy uznanymi kościołami a społecznościami religijnymi; wręcz przeciwnie, nowa ustawa wzmocniłaby jedynie nierówności ustanawiając trzy różne statusy dla kościołów, jak również zachowałaby arbitralny stosunek państwa wobec pewnych uprzywilejowanych kościołów; oraz że
  • Parlament odrzucił propozycję poprawek w grudniu 2015 r.,

oraz zważywszy że my, niżej podpisani, nawołujemy węgierski rząd oraz prorządowych parlamentarzystów do tego, aby nie odrzucali żądań węgierskich rewolucjonistów spisanych w 12 punktach w 1848 r. i złożyli taką propozycję poprawek do Parlamentu, która:

  • zapewni całkowite poszanowanie wolności sumienia i religii każdego człowieka na zasadzie równości oraz samostanowienie społeczności obywatelskich opartych na kwestii sumienia;
  • zapewni równorzędny status społecznościom religijnym oraz ich równość wobec prawa, nie przyznając żadnych przywilejów niektórym kościołom ponad innymi lub ponad organizacjami obywatelskimi zaangażowanymi w podobne działania - nie tylko korzyści w związku z działaniami związanymi z wiarą, ale też w odniesieniu do współpracy z sektorem edukacji publicznej oraz procesu podejmowania decyzji politycznych, opodatkowania i wsparcia prowadzonych przez te społeczności działań charytatywnych;
  • zapewni bezstronność ideologiczną państwa oraz wyraźny rozdział kościoła od państwa;
  • dostarczy prawnych, moralnych i finansowych środków na zadośćuczynienie szkód, które dotknęły kościoły w wyniku Ustawy o kościołach przez pozbawienie ich przez państwo statusu prawnego oraz zapobiegnie przed ryzykiem kolejnych poniżających orzeczeń, które uszczuplają budżet centralny o kolejne obowiązkowe odszkodowania;
  • jest zgodna z tradycją konstytucyjną Węgier, która opiera się na rozszerzaniu prawa do równości i nie postępuje wstecz w stronę przepisów dot. kościołów jeszcze sprzed rewolucji z 1848 r., a nawet transformacji z 1989 r.;
  • jest zgodna z przepisami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz spełnia wymagania postawione przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Sygnatariusze: Węgierska Unia Swobód Obywatelskich (HCLU), Włoska Koalicja Praw Obywatelskich i Swobód (Italian Coalition for Civil Rights and Freedoms), Helsińska Fundacja Praw Człowieka w Polsce.

Wiele kościołów na Węgrzech zostało arbitralnie pozbawionych właściwego statusu prawnego po wprowadzeniu przez kraj Ustawy o kościołach z 2012 r. Dziewięć z nich złożyło skargę o naruszanie wolności wyznania do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Trybunał orzekł na ich korzyść w kwietniu 2014 r. oraz podtrzymał ten wyrok we wrześniu 2014 r., odrzucając apelację rządu węgierskiego.
Rząd musiał zmienić ustawę, aby dostosować ją do prawa narodowego i europejskiego, ale nowelizacja zaproponowana przez rząd Orbána nie spełnia tych wymagań.

W związku z Węgierską Ustawą o Kościele, Węgierska Unia Swobód Obywatelskich (HCLU – Hungarian Civil Liberties Union) uruchomiła portal internetowy wraz z petycją, która służy jako ostrzeżenie: planowana nowelizacja ustawy nie zapobiega problemowi naruszania praw człowieka, o którym orzekł zarówno Węgierski Sąd Konstytucyjny, jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka.

Według oceny organizacji, nowelizacja ustawy zaproponowana przez rząd nadal nie jest zgodna z lokalnym ani europejskim prawem pod kilkoma względami:

- pozostawia uznaniową definicję religii oraz czynności związanych z religią;

- w nieuzasadniony sposób dopuszcza się dyskryminacji niektórych kościołów na rzecz innych pod względem ich statusu prawnego;

- zapewnia nadmierne przywileje niektórym kościołom, nie tylko w porównaniu do społeczności niereligijnych, ale do innych kościołów w kwestiach takich, jak wsparcie publiczne życia religijnego oraz finansowania działań dla dobra publicznego;

- nie dostarcza adekwatnych rozwiązań prawnych dla kościołów, które w momencie wprowadzenia ustawy w życie zostaną pozbawione statusu prawnego jako kościoły;

- my, naród węgierski, żądamy równości obywatelskiej i religijnej w obliczu prawa od 1848 r. – por. czwarty z 12 punktów składających się na manifest węgierskich rewolucjonistów z 1848 r. – ale obecnie oddaliliśmy się od ich spełnienia bardziej niż w okresie transformacji w 1989 r.;

- Ustawa o kościołach, która weszła w życie w 2012 r., przyznaje szeroki zakres przywilejów i korzyści kościołom, które są wspierane przez rząd, pozbawiając setki istniejących i działających kościołów ich statusu prawnego;

- obowiązująca ustawa o kościele, według Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w orzeczeniu wydanym w 2014 r., nie jest zgodna z wymaganiami neutralności ideologicznej państwa oraz równości wyznań w obliczu prawa – i zarówno pojedyncze elementy ustawy, jak i jej pełny tekst nie są zgodne z Europejską Konwencją Praw Człowieka, naruszają prawo do wolności zgromadzeń odczytane w świetle prawa do wolności wyznania i religii. Orzeczenie to oznacza, że państwo musi wypłacić odszkodowania;

- propozycja nowelizacji ustawy przygotowana przez rząd nie przywraca prawnego statusu tym kościołom, które zostały zdegradowane, ani nie likwiduje nierówności pomiędzy uznanymi kościołami a społecznościami religijnymi; wręcz przeciwnie, nowa ustawa wzmocniłaby jedynie nierówności ustanawiając trzy różne statusy dla kościołów, jak również zachowałaby arbitralny stosunek państwa wobec pewnych uprzywilejowanych kościołów;

- Parlament odrzucił propozycję poprawek w grudniu 2015 r.

HCLU naciska na konieczność prawa, u którego podstaw leży w najwyższym możliwym stopniu: wolność sumienia, samostanowienie społeczności, równość kościołów wobec prawa, neutralność państwa, rozdział państwa od kościoła oraz bezstronne finansowanie.

Powyższe zasady powinny zostać wprowadzone zgodnie z podstawowymi regułami współczesnej demokracji konstytucyjnej. Celem naszej kampanii jest zwrócenie uwagi społeczeństwa lokalnego oraz międzynarodowego na te zagadnienia.

Centralnym elementem naszej kampanii jest petycja, dzięki której pragniemy zdobyć jak największe wsparcie dla naszej kampanii.