Clearview - de angstaanjagende app die onze privacy schendt

Als jij het soort persoon bent die het niet kan laten om op dingen te klikken die simpelweg angstaanjagend zijn, zoals ik, dan heb je waarschijnlijk al een aantal dingen over Clearview gelezen.

Als je echter niet die aanleg hebt, is dit een kleine samenvatting van het verhaal. Volgens de verhalen in de media heeft de tech start-up Clearview AI meer dan drie miljard afbeeldingen van gezichten geschraapt van het internet, waaronder social media sites zoals YouTube, Facebook, Instagram en Twitter. Dit deden ze zonder de toestemming van de gebruikers of de bedrijven. Ze hebben gezichtsherkenning ontwikkeld die communiceert met hun database van gestolen foto's. Blijkbaar kun je, wanneer je een foto neemt van (een deel van) iemand's gezicht, de foto vergelijken met Clearview's database, en op basis daarvan alle publieke foto's van die persoon zien, met links naar waar die foto's zich bevinden. Zelfs wanneer die foto's al 20 of 30 jaar oud zijn.

De New York Times heeft het al over de technologische mogelijkheid om Clearview's programma te koppelen aan een bril met augmented reality. Dat zou het mogelijk magen voor abonnees van Clearview om mensen op straat te identificeren en te onderzoeken op ieder moment. Actievoerders, aantrekkelijke passanten, je zegt het maar.

Volgens de start-up gebruikten in 2019 meer dan 600 Amerikaanse wetshandhavingsinstanties Clearview al, en ze hebben het ook in licentie gegeven aan een handvol particuliere bedrijven. In de nabije toekomst zijn ze van plan zich agressief te blijven richten op Amerikaanse politiediensten, en ze zijn ook van plan om uit te breiden naar ten minste 22 landen.

Heb je de kriebels al? Nee? Je denkt dat je als EU-burger beschermd bent tegen zulke privacyschendingen omdat je het goede oude continent niet verlaat? Helaas ben je misschien niet zo gelukkig. Het bedrijf wil zijn dienstverlening naar de EU uitbreiden met bijvoorbeeld Italië, Griekenland en Nederland als potentiële partners. Op dit moment is het onduidelijk of Clearview Europese wetten heeft overtreden. Als ze afbeeldingen van EU-burgers hebben verzameld, kan hun software in strijd zijn met de algemene verordening gegevensbescherming van de EU, waarvan artikel 4, lid 14, de verwerking van biometrische gegevens omvat. Maar hun juridische status is nu vrij onduidelijk en het enige dat de Europese Commissie heeft gezegd, is dat zij het persbericht volgt en in overleg is met EU-gegevensbeschermingsautoriteiten.

Het volgen van de persberichten is duidelijk niet voldoende. De Europese Commissie moet actie ondernemen, gisteren nog liever dan vandaag. Clearview en de bedrijven die experimenteren met een vergelijkbare strategie om internet te gebruiken, vormen een duidelijke bedreiging voor ons allemaal. We willen leven in een samenleving waarin we ons vrij kunnen bewegen en handelen in de buitenwereld. We willen niet dat iemand, zelfs geen staatsagenten, ons constant in de gaten houdt wanneer we in openbare ruimtes verschijnen.

Nog niet zo lang geleden leek de Europese Commissie onze wens te begrijpen om in vrije samenlevingen te leven. Het was van plan om de gezichtsherkenningstechnologie althans voorlopig te verbieden. Het geplande verbod is echter geschrapt uit de nieuwste versie van hun artikel over kunstmatige intelligentie. Dit moet worden teruggedraaid.

PS: Wil je meer lezen over privacy, bewaking, veiligheid en beveiliging? Ben je geïnteresseerd in hoe deze verband houden met de gezondheid van onze democratieën? Lees HIER de #meandmyrights-serie van ons hoofd advocacy, Israel Butler.